Klasa 2 Fuuuj

dla dziewczyn i nie tylko

Wtorek 8 Kwiecień

http://sansilk.blog.onet.pl/1,AR3_2006- … index.html

zabawa kolorami

roda 26 Marzec

ZABAWA KOLORAMI

Jak to by�o z kolorami na przestrzeni wiek�w? Na to pytanie nie ma jednoznacznej
odpowiedzi. Wiadomo, �e zawsze przypisywano im znaczenie, �e mia�y jak�� symboliczn�
wymow�, stanowi�y swoisty kod, s�u��cy pozawerbalnemu przekazywaniu pewnych informacji.

Jednak�e poszczeg�lne barwy maj� (i mia�y!) w r�nych kulturach odmienne, niekiedy zupe�nie przeciwne znaczenia symboliczne.
U przedkolumbijskich Maj�w kolo¬ry oznacza�y strony �wiata: czerwie� ko¬jarzono ze wschodem, czer� - z za¬chodem, biel - z p�noc�, a ��cie� - z po�udniem.
W staro�ytnym Egipcie kolor bia�y symbolizowa� wesele, pomy�lno��, ra¬do��; b��kitny - powietrze; ��ty - cia�a bog�w i z�oto; zielony - m�odo��, zdro¬wie i ro�linno��; czerwony - gwa�tow¬no�� i z�o, a czarny - nie�miertelno�� duszy i przetrwanie cia�a.
W Babilonie kolory przypisywano siedmiu planetom. S�o�cu - ��ty lub z�oty, Ksi�ycowi - bia�y lub srebrny, Merkuremu - b��kitn�, Wenus - ��t�, Marsowi - czerwony, Jowiszowi poma¬ra�czowy, a Saturnowi - czarny. W te kolory by�y te� ubrane babilo�skie �wi�¬tynie, bo ka�de ich pi�tro symbolizowa¬�o inne cia�o niebieskie.
Bia�y, czarny i czerwony to kolory o szczeg�lnej sakralnej wymowie w sta¬ro�ytnej Grecji i Rzymie. Bia�e szaty zak�adano na wszystkie radosne okazje, bia�e konie zaprz�gano do rydwanu triumfatora, a tak�e u�ywano ich w cza¬sie wa�nych �wi�t i uroczysto�ci. Bia�ego koloru by�y ofiary sk�adane bogom olim¬pijskim, bo biel by�a w antycznych cza¬sach kolorem �wi�tecznym, podkre�la¬j�cym rado��, zwi�zanym z dobr� wr�¬b�. Czer� natomiast wi�za�a si� z �a�o¬b�, �mierci�, zmar�ymi i z bogami pod¬ziemi. Kolor czerwony nie by� ju� tak jednoznaczny, bo kojarzony z krwi�, oznacza� zar�wno gwa�town� �mier� i �wiat pozagrobowy, jak te� - jako �e krew jest �r�d�em �ycia - zdrowie, p�od¬no�� i opiek�.
Mia� swoje kanony barw tak�e teatr antyczny. Ju� kolor kostiumu okre�la� status b�d� charakter postaci. W Grecji purpura przetykana z�otem oznacza�a kr�la, czerwony str�j nosi� heros, a po¬staci w czarnych lub br�zowych kos¬tiumach by�y ubogie i niskiego stanu. W rzymskim teatrze bia�y kostium by� atrybutem zar�wno m�odo�ci jak i sta¬ro�ci, wojsko ubierano w szkar�at, ubo¬dzy nosili stroje w kolorze przygaszonej czerwieni, ��te szaty przeznaczano dla kurtyzan, a po pstrokatych kostiumach publiczno�� rozpoznawa�a rajfur�w i str�czycielki.

Wczesne chrze�cija�stwo nada�o ko¬lorom nowe znaczenia. Biel sta�a si� symbolem anielsko�ci, czysto�ci i dzie¬wictwa, purpura - m�cze�stwa, czer¬wie� - mi�o�ci, b��kit - niebosk�onu. W czasach p�niejszego chrze�cija�st¬wa Tr�jc� �wi�t� oznaczano kolorami: bia�ym (Ojciec), b��kitnym (Syn) i czer¬wonym (Duch �wi�ty). Ziele� wyra�a�a nadziej�, czer� - skruch� i pokut� (p�¬�niej zacz�to u�ywa� fioletu), czerwie� mi�o�� i mi�osierdzie, natomiast biel wiar� i czysto��.
Odr�bne znaczenie maj� r�wnie� pewne zestawy kolor�w. Czarny i bia�y jest symbolem dualizmu, przeciwie�st¬wa, z�ego i dobrego charakteru, Ziemi i S�o�ca, czasu i wieczno�ci, pocz�tku i ko�ca. Bia�y i czerwony to zderzenie przeciwie�stw, np. wody i ognia. Mis¬tycznym wyobra�eniem bieli i czerwieni by�a bia�a lilia i czerwona r�a. Bia�y i czerwony to tak�e nasze narodowe barwy, nawi�zuj�ce do kolor�w god�a; bia�y orze� na czerwonym polu. Ustawa o barwach narodowych zosta�a uchwa¬lona w 1831 r. w czasie powstania lis¬topadowego, ale dopiero po uzyskaniu niepodleg�o�ci bia�y i czerwony sta�y si� oficjalnymi barwami Polski. Z tego cza¬su pochodz� strofy tak t�umacz�ce zna¬czenie narodowych kolor�w: „Miej czys¬te my�li - biaty kolor znaczy, Nie� krew za wolno�� - czerwony t�umaczy. Kolory czer¬wony, bia�y i zielony oznaczaj� mi�o��, �ycie i �mier�.
Zieleni, kt�ra w sztuce symbolizuje rado��, wiosn�, m�odo�� i nadziej�, dla Grek�w i Maur�w by�a te� kolorem zwyci�stwa. Niekiedy ziele� symbolizowa�a zazdro��, mo�e w�a�nie dlatego w �redniowieczu starsza, niezam�na, siostra zak�ada�a na �lub swej m�od¬szej siostry zielone po�czochy. Zwy¬czajowo zielonym suknem przykrywa si� sto�y prezydialne, ale r�wnie� sto�y bilardowe i do gry w karty. St�d sie¬dzie� przy zielonym stoliku znaczy ty¬le, co gra� w karty, uprawia� hazard. Zielony frak z bogatym z�otym haftem jest strojem wprowadzonym w 1801 r. dla cz�onk�w Akademii Francuskiej.
0 osobach niepowa�nych, lekkomy�l¬nych, niestatecznych m�wi si�, �e ma¬
j� zielono w g�owie, ale zielone palce mog� mie� tylko ogrodnicy, kt�rym wszystko, co zasadz�, rozwija si� nad podziw dobrze. Przej�� przez zielon� granic�, to tyle co przekroczy� j� nie¬legalnie, a mie� zielone �wiat�o to nie tylko, w dos�ownym znaczeniu, mie� wolny przejazd, ale tak�e zyska� uprzywilejowan� drog� rozwoju. I je¬szcze jedno, podobno ludzie lubi�cy ziele� s� dobrymi s�siadami, rozumie¬j� drugiego cz�owieka, unikaj� rozg�o¬su i skandali, s� mili, stali w uczuciach I odwa�ni, cho� bez brawury. Niestety, czasami lubi� poplotkowa� i bywaj� ch�odni w uczuciach.

Inny jak�e intensywny kolor to czer¬wie�. Od dawien dawna przypisywano jej wiele znacze�. By�a wi�c symbolem odwagi i energii, rado�ci, podniecenia i nami�tno�ci, a nade wszystko mi�o�ci.
Oznacza�a m�cze�stwo i mi�o�� Boga, ale tak�e piek�o, zbrodnie, anarchi�, zemst�, rewolucj�. Czerwie� by�a kolo¬rem magii, upior�w i skrzat�w. Przecie� sympatyczne krasnoludki nosz� czerwo¬ne ubrania i takie� czapki. Mia�a te� czerwie� w�a�ciwo�ci dobroczynne. We¬d�ug wierze� chroni�a przed z�ymi du¬chami i urokami, tote� zawieszano dzie¬ciom czerwone koraliki lub tasiemki, by by�y bezpieczne i nie chorowa�y. Praw¬dopodobnie dlatego czerwie� jest mi�¬dzynarodow� oznak� szpitali, ambulan¬s�w, a tak�e organizacji humanitarnej pomocy - Czerwonego Krzy�a i P�¬ksi�yca. Czerwona R�a by�a znakiem angielskiej dynastii Lancaster�w, w da¬wnych Chinach czerwony guz noszony na nakryciu g�owy by� znakiem najwy�¬szych w hierarchii mandaryn�w, a Czer-wony Pa�ac w Tybecie to g��wna cze�� dawnej rezydencji dalajlamy, za� czer¬wonym ksi�dzem nazywano wielkiego w�oskiego kompozytora Antonio Vival¬diego (tak, tego od Czterech p�r roku) bynajmniej nie z racji pogl�d�w, ale p�omiennie rudych w�os�w. O osobach lubi�cych czerwie� m�wi si�, �e s� im¬pulsywne, skore do gniewu, ch�tne do flirtu i �e to urodzeni optymi�ci.

Natomiast kolor ��ty lubi� podob¬no intelektuali�ci i ideali�ci, ludzie nie¬ustraszeni, tacy, kt�rym mo�na zaufa�, cho� s� podobno nietowarzyscy i skorzy do szyderstwa. Barwa ta by�a symbolem wieczno�ci, sta�o�ci, �wiat�a, S�o�ca, ra¬do�ci, dobroci i szcz�cia, a tak�e uzna¬nia, bogactwa, go�cinno�ci, wznios�o�ci, natchnienia, obfito�ci. Pewnie dla r�w¬nowagi, by nie kojarzy�a si� zbyt dob¬rze, symbolizowa�a te� arogancj�, po-go� za sensacj�, ob�ud�, sk�pstwo, zdrad�, chorob� i zazdro��.
W teatrze ��ty kolor u�yty w sceno¬grafii i kostiumach aktorzy przes�dnie uwa�aj� za przynosz�cy pecha. W daw¬nej Francji drzwi osoby skazanej za cudzo��stwo znaczono ��t� farb�, a skazanych przez hiszpa�sk� inkwizy¬cj� ubierano w ��te szaty. ��ta flaga na okr�cie sygnalizowa�a panuj�c� na nim chorob� zaka�n�, a ��t� pras� nazywano w USA pod koniec XfX wie¬ku brukowe, sensacyjne pisma, kt�re rozpisywa�y si� o rzekomym zagro�eniu USA ze strony Chin i Japonii.

Kolor br�zowy nie kojarzy si� zbyt optymistycznie. Jest symbolem gleby, jesieni, zwi�d�ych li�ci, smutku i melan¬cholii. Przyj�to uwa�a� go za barw� rezygnacji i skromno�ci, praktyczno�ci, a tak�e stanu zakonnego, pokory i ub�¬stwa. W czasach staro�ytnych i w �red¬niowieczu br�z by� kolorem �a�oby.

Szary jeszcze w ubieg�ym sezonie by� nadzwyczaj modny, a przecie� w kodzie
symboli oznacza cierpienie, pokut�, ascez�, wyrzeczenie, pokor�, nud� i prze¬ci�tno��, a tak�e staro��. Stary cz�owiek to kto� przeci�tny, zwyk�y, niczym si� nie wyr�niaj�cy, szara godzina - to czas zapadaj�cego zmierzchu, znajdo¬wa� si� na szarym ko�cu - to zajmowa� ostatnie, najmniej zaszczytne miejsce. W dawnej Polsce szlacht� za�ciankow� nazywano szar� szlacht� albo szaraczkami. Kto za� rz�dzi si� jak szara g�, ten zwykle na nie swoim terenie dzia�a bezceremonialnie i arogancko. O sza¬rych kom�rkach m�wimy wtedy, gdy nieco �artobliwie okre�lamy m�zg, umiej�tno�� my�lenia czy zdrowy roz¬s�dek. Natomiast szar� eminencj� nazy¬wamy cz�owieka faktycznie, acz po kry¬jomu, anonimowo kieruj�cego jak�� spraw�, instytucj� czy nawet pa�stwem. Okre�lenie to wzi�o sw�j pocz�tek od przezwiska „ojca J�zefa", zaufanego doradcy i dyplomatycznego agenta kar¬dyna�a Richelieu. Osoby, kt�re lubi� kolor szary s� podobno oboj�tne, bier¬ne, samolubne i konserwatywne, po¬zbawione rado�ci �ycia.

Kolor czarny to symbol z�a, stra¬chu, tragedii, diab�a, nocy, �mierci i pot�pienia, ale tak�e pokuty, mil¬czenia i tajemnicy. Jest te� kolorem �a�oby i rozpaczy. Na dworze hiszpa�s¬kim przez d�ugi czas noszono czarne stroje jako symbol powagi i godno�ci. Czarny �agiel na okr�cie oznacza� �mier�, czarny pudel - Mefistofelesa, czarn� �mierci� nazywano epidemi� d�umy, wyniszczaj�ce ludno�� rednio¬wiecznej Europy, czarnym kontynen¬tem zwyk�o si� okre�la� Afryk�. Dla nieznanej do dzi� �adnemu badaczowi Czarnej Damy Szekspir pisa� najpi�k¬niejsze ze swoich sonet�w. Czarny ry¬nek - to nielegalny handel towarami, czarn� chorob� nazywano melancho¬li�, czarnym humorem - humor z�y albo nieco makabryczny, a ponure my¬�li - czarnymi. Czarna owca to osoba przynosz�ca rodzinie lub spo�ecze�st¬wu ha�b� i wstyd, a kto� o czarnym podniebieniu to osobnik g�osz�cy skrajnie reakcyjne pogl�dy.
Aby nie ko�czy� w czarnym nastro¬ju, dodam, �e czarny to kolor zawsze elegancki, taki, w kt�rym wiele os�b czuje si� od�wi�tnie i wytwornie.

A� trudno uwierzy�, �e kolory mo¬g� mie� tak bogat� wymow�. Na co dzie� po prostu je lubimy b�d� nie. Ale czasami warto pami�ta� o ich his¬torycznych znaczeniach, bo cz�� tych znacze� jest wci�� aktualna. I chocia� inne zatar�y si�, zagubi�y w naszej nie¬pami�ci, to wszystkie s� bez w�tpienia warte uwagi.

RENATA POPKOWICZ-TAJCHERT

roda 26 Marzec

KOREPETYCJE Z ASERTYWNO�CI

S�owo asertywno�� przysz�o do nas z j�zyka angielskiego, gdzie znaczy „sta-nowczy, nie znosz�cy sprzeciwu" (Wielki s�ownik angielsko-polski Jana Stanis�awskiego z 1966 roku). Potocznie w j�zyku angielskim u�ywane jest w znaczeniu „pewno�� siebie" i w takim znaczeniu u�y¬wane jest tak�e w je�yku polskim. A wi�c osoba asertywna to osoba pewna siebie, z poczuciem w�asnej warto�ci. Inaczej: realizuj�ca w�asny program �yciowy w oparciu o swoje potrzeby w odpowie¬dniej zgodzie z potrzebami innych. Propo-nuj� tak� oto psychologiczno-geograficzn� metafor�: asertywno�� to styl po¬dr�owania przez �ycie z du�� wiado¬mo�ci� w�asnego kierunku, w�asnego celu, w�asnych potrzeb. Niezb�dnikiem dla takiego podr�owania jest dobra ma¬pa potrzeb i rozeznanych mo�liwo�ci (wiem czego chc�, co mog�) oraz warto�ci (co jest dla mnie wa�ne). Potrzebny jest tak�e wewn�trzny kompas (kt�ry mnie informuje, czy zbli�am si� do celu, czy oddalam, czy w og�le dryfuj� w niezna¬nym kierunku). Manifest asertywnego cz�owieka brzmi:
Nie jestem tylko po to, aby spe�nia� czyje� oczekiwania, ale UWAGA!
inni te� nie s� tylko po to, aby spe�nia� moje oczekiwania!!!

Co ju� wiemy? Asertywno�� to pewien spos�b funkcjonowania, kt�ry charaktery-zuj� nast�puj�ce s�owa kluczowe: pew¬no�� siebie (autentyczna), poczucie w�a¬snej warto�ci i godno�ci, szacunek dla sie¬bie i innych, realizacja w�asnych potrzeb i praw bez naruszania godno�ci innych, szczero��, swoboda i aktywne rozumienie tego, co si� dzieje (�wiadomo�� w�asnych i ewentualnie cudzych emocji). To tak�e -elegancja dzia�ania, funkcjonowanie ze znakiem Q!
Na og� asertywno�� jest identyfiko¬wana z m�wieniem NIE i jest to spore uproszczenie zjawiska. Oto wzgl�dnie pe�na lista obszar�w istotnych dla asertywno�ci: umiej�tno�� spokojnego, bez skr�powania, tremy, wstydu, za�enowa¬nia, unikania, zwodzenia, fantazjowania, odraczania w czasie, l�ku, przera�enia itd. - m�wienia o sobie dobrze, m�wienia o swoich wadach, przyznawanie si� do b��d�w i przepraszania, wyra�ania uczu�, jakie �ywimy do innych, wyra�ania czaso¬wych stan�w emocjonalnych, jakie �ywi¬my do innych, proszenia o co�, co chce¬my dosta� lub co nam si� nale�y, odma-wiania czego� komu�, przyjmowania komplement�w, przyjmowania krytyki i negatywnych ocen, ko�czenia trudnych spraw, rozm�w; reagowania na trudne sprawy innych. Om�wmy je po kolei.

1. M�wienie i my�lenie o sobie dobrze
We� kartk� papieru formatu A-4 i d�u¬gopis. Po�rodku kartki narysuj k�ko (o promieniu ok. 3 cm) i wpisz w nie w�a¬sne imi�. Mo�esz tak�e wklei� swoje zdj�¬cie lub narysowa� autoportret. Od k�ka wyprowad� 20 kresek (jak promienie s�o�ca). Wzd�u� ka�dego promyka napisz z czego jeste� zadowolona, z czego jeste� dumna, wypisz swoje talenty, umiej�tno¬�ci, pozytywne strony. Je�li chcesz mo¬�esz wypisa� wi�cej ni� 20! Nie ma tu g�r¬nej granicy, jedynie dolna granica jest obowi�zuj�ca - wypisz co najmniej 20 ta¬kich obszar�w. Mo�esz t� kartk� nosi� przy sobie i stale uzupe�nia�: przyda si� przy opracowywaniu c.v., listu motywa¬cyjnego lub jako poprawiacz nastroju, kie¬dy ewentualnie dopadnie Ci� chandra. Mo�esz te� wykorzysta� t� list� jako �ci�gawk� dla podwy�szenia poczucia w�a¬snej warto�ci przed wa�nym spotkaniem, kt�re wywo�uje onie�mielenie lub trem�. Je�li trudno Ci jest skompletowa� pod¬stawow� list� 20 cech - musisz si� zasta¬nowi� nad w�asn� asertywno�ci� w tym obszarze. Prawdopodobnie Twoje poczu¬cie w�asnej warto�ci jest zani�one. Sko¬rzystaj z pomocy �yczliwej Ci osoby (przyjaci�ki?), kt�ra pomo�e Ci na pew¬no w przygotowywaniu tej listy.

2. M�wienie i my�lenie o swoich wadach
Nikt nie jest idealny, ka�dy ma sw�j ob¬szar „niedostatku", kilka wad, w jakich� obszarach jest mniej uzdolniony, gorzej funkcjonuje. We� kartk� papieru (ale nie¬zbyt wielk�!) i wypisz swoje wady. Zdawa¬nie sobie sprawy z w�asnych wad ma t� za¬let�, �e jest to otwarcie drzwi do zmiany! Zastan�w si�, co mo�esz zrobi�, aby cz�¬�ciowo, powoli je eliminowa�. Na przy¬k�ad: by� mo�e lubisz przerywa� innym wypowiedzi, czyli innymi s�owy jeste� kiepskim s�uchaczem. Mo�e na pocz�tek napisz sobie takie szczeg�owe postano¬wienie: b�d� uwa�nie s�ucha� Hani, bez przerywania jej i zmieniania w�tku rozmo¬wy. O niekt�rych w�asnych wadach mo�esz zacz�� my�le� nieco inaczej, zmieniaj�c je na rzeczy „interesuj�ce". Zw�aszcza o tych, kt�re tak �atwo nie poddaj� si� zmianom jak wzrost, waga, uroda. Kiedy Ty sama zaczniesz tak my�le�, zasugerujesz pod�wia¬domie innym, i� tak w�a�nie jest.
Uwaga! O wadach my�l w katego¬riach konkretnych zachowa� lub spre-cyzowanego opisu, nie u�ywaj opisu globalnego: moja waga wskazuje zbyt du�o kilogra-m�w (zamiast: jestem za gruba!), nie znam j�zyk�w obcych (zamiast: je¬stem g�upia!), nie mog� wytrzyma�, je�li kto� d�ugo m�wi (zamiast: jestem niecierpliwa), nie mog� opanowa� nerw�w, kiedy... (zamiast: jestem wybuchowa).
O w�asnych zaletach mo�esz my�le� tak�e w kategoriach og�lnych, np.: jestem zdolna, jestem m�dra, jestem towarzyska, weso�a, kreatywna, odpowiedzialna, atrakcyjna i tak dalej. �wiczenie nr 1 i nr 2 mo�na wykona� ��cznie. Prawdopodob¬nie przypominacie sobie technik� ZWI wed�ug Edwarda de Bono (om�wion� w numerze lutowym). ZWI, czyli Zalety, Wady i to, co Interesuj�ce wykonuje si� nast�puj�cy spos�b. We� kartk� papieru A-4, narysuj tabelk� jak obok.

zalety wady I to co interesuj�ce
Zacznij od wype�nienia tej kolumny. Pisz, a� sko�czysz list� (ale postaraj si� doj�� do 20 cech).
Po wype�nieniu kolumny ZALET — skoncentruj si� na w�asnych WADACH. Pisz ile chcesz -nie przesadzaj - nie b�d� dla siebie bardziej surowa ni� S�d Ostateczny!
Zastan�w si� nad takimi cechami w sobie, kt�re nie s� ani zaletami, ani wadami Trudno je zakwalifikowa� jednoznacznie. Po prostu s� czym� ciekawym, interesuj�cym. By� mo�e zdecydujesz si� umie�ci� tu niekt�re cechy z pierwszej lub drugiej rubryki. Mo�e tak by�, ale wtedy wykre�l je z listy Zalet i Wad.

3. Przyznawanie si� do b��d�w i przepraszanie
To ogromna umiej�tno�� yciowa, nie¬zwykle istotna dla eleganckiego stylu funkcjonowania. Errare humanum est -b��dzi� jest rzecz� ludzk�. Pope�ni� b��d, niew�a�ciwie kogo� oceni�, wyda� pochopny wniosek, pomyli� si� - to zdarza si� ka�demu. Ludzie nie s� auto¬matami, nie s� wyci�ci z papieru ksi��ek od savoir-vivre'u. Ponosz� nas emocje, zawodzi nas pami��, wpadamy w korki uliczne, gubimy rzeczy, my�li i obietni¬ce. Zdana si� ka�demu. Ale nie ka�dy potrafi przyzna� si� do b��du lub (jak powiedzia� mi ostatnio jeden z uczestni¬k�w szkolenia) i przyzna� si� do b��du i przeprosi�. B��dzimy w �yciu zawodo¬wym i w �yciu osobistym, przeprosiny na¬le�� si� nie tylko naszym zwierzchni¬kom, ale tak�e cz�onkom naszych ro¬dzin, w tym tak�e dzieciom. Niekt�rzy uwa�aj�, i� przyzna� si� do b��du i prze¬prosi� potrafi� tylko „wielcy duchem", „mniejsi" uciekaj� si� do wykr�t�w, k�amstwa, zmiany tematu i nie przyzna¬j� si� do niczego nawet przy�apani na gor�cym uczynku. Boj� si� utraty auto¬rytetu, o�mieszenia.
Zastan�w si� jak wygl�da Twoja asertywno�� w tym obszarze? Czy jeste� w stanie przyzna� si� do b��d�w i przepro¬si�? Czy w niekt�rych sytuacjach co� �ci¬ska Ci� za gard�o i za nic w �wiecie nie wy-dob�dziesz z siebie tych kilku prostych s��w? Jakie to sytuacje? Mo�e niekt�re ma¬j� ju� swoj� d�ugoletni� historie?

4. Wyra�anie uczu�
�wiat by�by blady i nijaki, gdyby nie uczucia i emocje, kt�re w nas wywo�uj� inni ludzie. Szczeg�lnego kolorytu nadaj� zw�aszcza uczucia mi�o�ci, przyja�ni, przynosz�c nam silne, dobre zwi�zki z in¬nymi lud�mi. Ale czy potrafimy o nich m�wi�? Czy ci, kt�rych kochamy i obda¬rzamy nasz� szczer� sympati� wiedz� o tym, jak bardzo jeste�my szcz�liwi, �e s� obok nas? Po�wi�camy tyle czasu uwagi na wiele Bardzo Wa�nych Spraw. Jak obliczyli pewni badacze, gdyby�my za wyk�adni� mi�o�ci uznali czas przezna-czony na kontakt z danym obiektem, to okaza�oby si�, �e najbardziej kochamy swoje telewizory. Co� w tym jest. Potrafi¬my z ogromnym zainteresowaniem �le¬dzi� losy wymy�lonych ludzi, prze�ywamy ich dramaty, rozczulamy si� nad ich tragediami. Zastan�w si� czy tyle samo zapa�u (emocjonalnego) masz dla swo¬ich najbli�szych? Kiedy ostatni raz – tak po prostu — us�yszeli, �e ich kochasz, lu¬bisz jak s� obok, jak bardzo doceniasz, gdy sp�dzacie razem czas? Kiedy ostatni raz us�yszeli podobne s�owa Twoi przy¬jaciele?
Kolejna sprawa dotyczy os�b, kt�rych nie lubimy. Zdarza si� i tak, �e nie darzy¬my kogo� szczeg�ln� sympati�. Zdarzaj� si� osoby, kt�re koniecznie chc� si� z na¬mi zaprzyja�ni�, wpadaj� do nas bez uprzedzenia na tzw. kr�tkie (trwaj�ce ca¬�e godziny!) s�siedzkie plotki, a my nie umiemy sobie z tym poradzi�. Mamy pra¬wo decydowa� kogo lubimy, a kogo nie lubimy. Mamy prawo do w�asnych uczu� i do ich wyra�ania. Ale - w praktyce -okazuje si� to bardzo trudne. Najtrudniej¬sze czasem jest wyrwanie si� z kontaktu z osobami, kt�re nie s� nam mi�e. No c�, trzeba wzi�� g��boki oddech i powiedzie� prawd�, np. nie lubi�, kiedy tak do mnie wpadasz bez uprzedzenia, w�a�nie planu¬j� teraz spokojnie poczyta� gazet�, prze¬praszam, ale nie chc� s�ucha� plotek; nie podoba mi si�, �e stale mnie traktujecie jak wypo�yczalni� pieni�dzy, ko�cz� z tym. Wiele jest temat�w natr�tnych, nie¬mi�ych kontakt�w, wi�c trudno da� wy¬czerpuj�ce przyk�ady na wszystkie oko¬liczno�ci. Tu zach�cam do rozwijania w�asnej kreatywno�ci!

5. Wyra�anie czasowych stan�w emocjonalnych, jakie �ywimy do innych
Czasami jeste�my przekonani, �e je�e¬li kogo� kochamy, nie mo�emy m�wi� mu nieprzyjemnych rzeczy. Tymczasem w okre�lonej sytuacji czujemy po prostu z�o��, �al, zaw�d, rozczarowanie. Mamy prawo do w�asnych uczu� i nie nale�y ich t�umi�. Nale�y natomiast nauczy� si� je umiej�tnie wyra�a�. Przeczyta�am kiedy� takie dobre i zabawne rozwi�zanie. M�� zapomnia� o wykonaniu jakiej� sprawy przyobiecanej wcze�niej �onie. Ta da�a ta¬ki oto upust w�asnym emocjom: wysz�a z domu przej�� si�, aby doj�� do siebie, wcze�niej zostawiaj�c kartk� z tekstem: Nienawidz� Ci� - Twoja kochaj�ca Ci� na wieki Anna. Jest to dobry przyk�ad, jakkol¬wiek by�oby lepiej, gdyby Anna napisa�a: Nienawidz�, kiedy zapominasz o z�o�o¬nych obietnicach. Przypominam, �e infor¬macje negatywne lepiej jest formu�owa� szczeg�owo, przytaczaj�c owo trudne za¬chowanie. Uog�lnienia przypominaj� zmasowany atak i wywo�uj� na og� „efekt do¬mina", mog� wywo�a� awantur� „od zara¬nia dziej�w", kiedy wypominamy sobie o wiele wi�cej niepotrzebnych rzeczy, kt�rych w przytomno�ci nigdy by�my nie powiedzieli. Generalnie schemat jest taki: „Lubi� Ci�, ale to zachowanie mnie z�o�ci".

6. Proszenie o co�, co chcemy lub nam si� nale�y
Kolejna sprawa dotyczy wyra�ania naszych pr�b i oczekiwa�. Pami�tajmy, �e manifest asertywno�ci g�osi, i� nikt nie jest po to, aby spe�nia� nasze oczekiwania... ale by� mo�e zechce! I mo�emy o to prosi�! Mamy prawo prosi�, zapro¬si�, zaproponowa�... ale pami�taj�c, �e dana osoba mo�e odm�wi� (bez t�uma¬czenia si�), nieco zmieni� warunki, negocjowa� rozwi�zania, wprowadza� w�asne poprawki! Szczeg�lnym nie asertywnym zachowaniem jest kategoryczne ��danie, uciekanie si� do zmuszania i sta-wiania warunk�w. Oto dwie nie asertywne postawy:
Uleg�o��, kt�ra polega na rezygnacji z respektowania swoich praw, podporz�d-kowaniu si� innym. Ma ona miejsce kiedy kto� nad nami dominuje (faktycznie lub tak si� nam wydaje).
Agresja dotyczy sytuacji, kiedy to my sami dominujemy nad kim� i przejawia si�
poprzez szanta� (np. emocjonalny), inwa¬zj�, rozkazywanie, pouczanie, przemoc s�own� (i niestety czasem fizyczn�).
Zar�wno uleg�o��, jak i agresja to za¬chowania, kt�re na kr�tk� met�, w kon¬kretnej sytuacji, mog� si� nawet okaza� skuteczne, ale ponawiane, powtarzane s� zgubne dla obu stron. Zw�aszcza, kiedy dotycz� wa�nych obszar�w �yciowych. Szczeg�lnie obecny na co dzie� jest szanta� emocjonalny. Polega on na jed¬noznacznym postawieniu sprawy: Je�li mnie kochasz, to b�d� taki a taki. Inny ro¬dzaj szanta�u, kt�ry jest uprawiany cz�¬sto wobec dzieci polega na szanta�owa¬niu swoim zdrowiem (ewentualnie ci�¬kimi chorobami) i wywo�anie poczucia wstydu lub winy. Na przyk�ad: matka prosi dzieci o pomoc w przeniesieniu me¬bli. Dzieci ogl�daj� mecz (s� kibicami) i na pro�b� matki reaguj� tak dobrze zna¬nym „zaraz, zaraz". Matka ci�ko wzdy¬chaj�c sama zaczyna przestawia� meble, co i rusz �api�c si� za serce i pomrukuj�c: przez was wyl�duj� w szpitalu. Oczywi¬�cie matka mog�aby chwil� poczeka�, wzi�� pod uwag� okoliczno�ci i uzgodni� za jaki czas dzieci wezm� udzia� w tym domowym przedsi�wzi�ciu, ale woli (czasem nie jest do ko�ca �wiadoma) po¬ kaza� swe zalety „odpowiedzialnej matki-polki". Czy umiesz swobodnie popro¬si� kogo� o co� na czym Ci zale�y? W ja¬kich obszarach idzie Ci to �atwo? W ja¬kich masz du�e trudno�ci? Kiedy w og�le rezygnujesz z proszenia, bo z g�ry oba¬wiasz si� odmowy?

7. Odmawianie czego� komu�
Odmawianie najbardziej kojarzy si� z asertywno�ci�. W�a�nie m�wienie NIE: nie teraz, nie z Tob�, nie dzisiaj, nie jestem zainteresowany... bez zb�dnego t�umacze¬nia si�, fantazjowania, zmy�lania powo¬d�w, czucia si� g�upio. Ile� to opisano (w ksi��kach, na filmach i w �yciu) wpa¬dek, kt�rych scenariusze powsta�y ze zmy�lania. M�wimy komu�, �e czego� nie mo�emy zrobi�, poniewa� w�a�nie odwiedzi�a nas ca�a rodzina i musimy si� ni� zaj¬mowa� przez najbli�szy tydzie�, by potem ... natkn�� si� na dan� osob� w scenerii ob¬na�aj�cej ca�e k�amstwo. G�upio, wstyd i znowu trzeba co� wymy�li�! Odmawia¬nie, kiedy naprawd� jest uzasadnione, nie jest dyshonorem! Z moich do�wiadcze� wynika, �e cz�owiek, kt�ry zachowuje si� w tym obszarze uczciwie zaczyna by� bar¬dziej ceniony, jego TAK i jego NIE jest traktowane z szacunkiem.
Przemy�l okoliczno�ci �yciowe, w kt�¬rych zdarzy�o Ci si� nie odm�wi�, mimo, �e nie mia�a� ochoty na konsekwencje owej propozycji (np. wi�cej pracy, rezy¬gnacja z innego dzia�ania).
Zastan�w si� komu i czego chcia�aby� odm�wi�, ale nie wiesz jak to zrobi�? Na przyk�ad: jeste� rodzinn� przechowalni� dzieci, albo bankiem udzielaj�cym po�y¬czek pieni�nych czy ubra�, albo sta�ym �r�d�em brakuj�cych przypraw kuchen¬nych dla s�siad�w, czy te� osob� bez ro¬dziny „wiec mo�e by Pani przejrza�a te papiery w weekend?" I tak dalej. Je�li co� jest naprawd� dla Ciebie niewygodne, niezr�czne, nieprzyjemne, czujesz, �e je¬ste� wykorzystywana i wyczerpywana ro¬szczeniami innych - odmawiaj! Zr�b list� najtrudniejszych sytuacji i zacznij �wi¬czy� odmow� w wyobra�ni i przed lu¬strem! Z drugiej strony — nie nadu�ywaj s�owa NIE, kiedy nie ma wyra�nej potrze¬by, a konkurencj� jest jedynie (przepra¬szam) Twoje lenistwo, niech��, wolny czas. �ycie wymaga nieco po�wi�cenia i wysi�ku dla innych. Nieustaj�ce NIE mo�e Ci� otoczy� jak mur i ofiaruje izolacj�!

8. Przyjmowanie komplement�w
Dla wielu, sztuka przyjmowania kom¬plement�w z u�miechem i kr�tkim „dzi�¬kuje" to rzecz nie-do-wyobra�enia-sobie. Wiele os�b (niestety najcz�ciej pa�) na¬tychmiast pr�buje si� wyt�umaczy�! Kom¬plement z�o�ony z okazji �adnej kreacji, kwitowany jest: ach, to taka stara kiecka, znalaz�am j� przypadkowo w szafie. Infor¬macja, i� tak �adnie dzisiaj wygl�dasz, po¬woduje kilkuminutow� sekwencj� na te¬mat trzech nieprzespanych nocy, z�bkuj�cych dzieci lub zwalenia „winy" na nowy krem. Je�eli na komplementy skierowane do Ciebie, reagujesz panik�, zak�opota¬niem, poczuciem konieczno�ci t�umacze¬nia si� - wr�� do obszaru nr 1. M�wienie i my�lenie o sobie dobrze. Tym bardziej popracuj nad list� 20—30 cech pozytyw¬nych. Przeczytaj j� sobie na g�os. To, co ewentualnie jest dla Ciebie najtrudniejsze do uwierzenia zapisz na samoprzylepnej kartce i przylep j� sobie do lustra. Czytaj tyle razy, a� us�yszysz sw�j w�asny spo¬kojny g�os. Spr�buj przeanalizowa�, w kt�rych obszarach jest Ci najtrudniej przyjmowa� komplementy i s�owa uznania: wygl�d zewn�trzny, uroda, urok oso¬bisty, inteligencja, sprawno�� w dzia�aniu, dobra organizacja pracy lub �ycia, poczu¬cie humoru? Inne, jakie?

9. Przyjmowanie krytyki i negatywnych ocen
Ju� by�o o tym wy�ej, �e Errare humanum est - b��dzi� jest rzecz� ludzk�. B��-dzimy, gubimy si�, robimy co� nie tak, jakiego oczekuj� inni. Za� inni skrupulatnie nas o tym informuj� z racji bycia naszym prze�o�onym, naszymi przyjaci�mi lub z innego powodu - czasem w ramach ob¬szaru tu om�wionego pod numerem 3 i 5. Czy us�yszenie negatywnej oceny zwala Ci� z n�g, powoduje, �e wpadasz w pani¬k� i czujesz, �e jeste� do niczego? A mo¬�e wpadasz w okropn� z�o��, zaczynasz w my�li lub na g�os obrzuca� swego roz¬m�wc� niecenzuralnymi s�owami, z wyra¬�nym zaznaczeniem jak nisko traktujesz jego potencja� umys�owy! W kt�rych ob¬szarach jeste� szczeg�lnie wra�liwa na krytyk�? W jakich sytuacjach reagujesz z�o�ci�? W jakich panik�, przera�eniem? Wyobra� sobie, �e w tych trudnych sytua¬cjach bierzesz g��boki oddech i spokojnie wys�uchujesz do ko�ca negatywnej oce¬ny. Wyobra� sobie, �e zadajesz pytanie szczeg�y takiej a nie innej oceny. Wy¬obra� sobie, �e dzi�kujesz za s�owa kryty¬ki i ewentualnie ko�czysz rozmow� w na¬st�puj�cy spos�b: Dzi�kuje za uwagi, nig¬dy tak nie my�la�am, przemy�l� to; Dzi�ku¬je za informacj�, ale pozw�l, �e pozwol� sobie my�le� po swojemu; Dzi�kuj�, �e zwr�ci�e� mi uwag�, musz� robi� to nieco uwa�niej; Czy mog� Ci� prosi� o zwr�ce¬nie mi uwagi, kiedy znowu post�pi� tak i tak, to dla mnie wa�ne. I tak dalej w za¬le�no�ci od sytuacji.

10. Ko�czenie trudnych spraw lub rozm�w
Ka�dy z nas ma (lub mia�) takie spra¬wy w �yciu, kt�re si� za nim wlok�y d�ugo, d�ugo... Nierozwi�zane problemy ro¬dzinne, zawodowe, �yciowe... Poniewa� w okre�lonym momencie nie starczy�o nam odwagi, czasu, asertywno�ci, pewne w�tki �yciowe (jak fabu�y w tasiemco¬wym serialu) nie zosta�y zamkni�te. Ci�¬gn� si� za nami. Wydaje si� czasem, �e przesz�y do dzia�u „zapomniane", ale to nieprawda. Wa�ne, a nierozwi�zane pro¬blemy nie daj� si� wcisn�� do takiej szufladki. Wyskakuj� — jak mawia pewna moja znajoma, znienacka jak bu�ki z grzankownicy i dr�cz�. Mo�na te� po-wiedzie�, i� nierozwi�zane problemy trzymaj� nas jak na gumce, nie pozwalaj� zrobi� kroku do przodu, spokojnie spa�. Niestety nie da si� spokojnie, z poczuciem elegancji �y�, kiedy wa�ne sprawy z prze¬sz�o�ci s� nierozwi�zane. Trzeba odwa�¬nie stawi� im czo�a. Nie ma innego wyj¬�cia, trzeba taki �ywotny problem dopro¬wadzi� do rozwi�zania. W rzeczywisto�ci — je�eli to mo�liwe lub w wyobra�ni. Naj¬cz�ciej sprawa ma zwi�zek z przyzna¬niem si� do b��d�w, uwolnieniem si� od poczucia winy i wstydu, wybaczenia sobie i innym, �e post�pili�my w�a�nie tak (gdy� wtedy nie umieli�my inaczej!) i zamkni�-cia fabu�y jak w filmie. Mo�emy te� napi¬sa� nowy scenariusz z takim w�a�nie za-ko�czeniem. Bardzo trudne sprawy mog� wymaga� pomocy specjalisty lub kogo� �yczliwego, ale na szcz�cie �atwo jest do¬trze� do takiej pomocy. Pomy�l, czy s� ta¬kie sprawy, kt�rych rozwi�zanie przy¬nios�oby Ci uczucie du�ej ulgi? Co mo¬�esz zrobi�?

11. Reagowanie na trudne sprawy innych
To ostatnia strefa naszego przewodni¬ka po asertywno�ci. Niewiele os�b potrafi w�a�ciwie reagowa� na trudne sprawy in¬nych. Wi�kszo�� od razu spieszy z pocie-szaniem, radzeniem „trzeba by�o...", pou¬czaniem „a nie m�wi�am...", lekcewa�e¬niem problemu „ach, nie przejmuj si�..."
W sytuacji trudnej, przykrej, kiedy roz¬grywa si� czyj� osobisty dramat, a cz�o¬wiek znajduje si� w oparach silnych emo¬cji nie ma w�a�ciwie miejsca na s�owa, chyba �e niezwykle proste i m�dre. Pou¬czanie, pocieszanie, doradzanie to zacho¬wania zupe�nie nie na miejscu. Najpierw nale�y wyrazi� akceptacj� dla prze�ywa¬nego przez kogo� stanu. Czasem wystar¬czy po prostu by� i trzyma� za r�k�, przy¬tuli�, posiedzie� obok lub uszanowa� po¬trzeb� samotnego prze�ywania. Ka�dy ma prawo do wyra�ania w�asnych uczu�, we w�asnej skali. Jak sobie dajesz rad� z re¬akcj� na trudne sprawy innych? Czy umiesz �yczliwie, bez narzucania si�, pom�c? W jakich sytuacjach czujesz si� najmniej zr�cznie?
Nisk� asertywno�� „mierzymy" nast�¬puj�cymi objawami: zdenerwowaniem, chaosem w g�owie, pe�n� dekoncentracj�, obaw� przed dezaprobat�, o�mieszeniem, odrzuceniem, poczuciem zak�opotania, prze�ywanym wstydem i wreszcie sta¬nem: nigdy-si�-na-to-nie-odwa��!
Znamy ju� prawdopodobnie w�asne obszary niskiej asertywno�ci. Mo�emy z tym stanem rzeczy pozosta� lub co� zmieni�. Zmiana jednego nawyku trwa oko�o 14 dni (ale kiedy j� �wiczymy, nie tylko kiedy o tym wiemy!). Nowe, lepsze zachowania mo�na �wiczy� w bezpiecz¬nej sytuacji warsztatowej, w wyobra�ni, przed lustrem lub w konkretnych sytu¬acjach �yciowych. Najlepiej w tej ko¬lejno�ci.
Przed�u�aj�ce si�, utrwalane reakcje nie asertywne mog� zosta� op�acone cza-sem bardzo wysokimi kosztami psy¬chicznymi i zdrowotnymi! Oto kilka z nich: poczucie straty, poczucie krzyw¬dy, wycofanie si�, z�o��, smutek, skry¬wanie swoich emocji a� do wyst�pienia blok�w energetycznych i napi�� prowa¬dz�cych do rozmaitych bardzo powa�-nych chor�b.
Kieruj swoimi sprawami, zanim one zaczn� kierowa� Tob�!

KOMUNIKAT ASERTYWNY schemat:
(JA) czuj� si� tak i tak (opis tego co prze�ywasz), kiedy zachowujesz si� w ten spos�b (szczeg�owy konkretny opis zachowa�)
UWAGA!
Negatywne komunikaty kierowane DO poziomu ZACHOWA� zwi�k¬szaj� prawdopodobie�stwo nawi�za¬nia kontaktu i dyskusji ZMIANY. Negatywne komunikaty kierowane DO poziomu TO�SAMO�CI wywo¬�uj� reakcje obronne i powoduj� na og� zerwanie kontaktu. Pozytywne komunikaty mog� by� kierowane do obu poziom�w

A teraz kilka przyk�ad�w komunika¬t�w asertywnych i nie asertywnych (w na-wiasach). Mam nadziej�, �e do�� czytelnie pokazuj� r�nic� elegancji kontaktu, na¬wet w sytuacjach trudniejszych.

• Tak lubi� jak przynosisz mi kwiaty. -By�oby mi tak przyjemnie, gdyby� od
czasu do czasu przyni�s� mi kwiaty. (Wszyscy m�owie przynosz� �onom kwiaty, tylko ty nigdy na to �askawie nie mo�esz wpa��).

• Przykro mi, ale nie mog� spe�ni� two¬jej pro�by. (S�uchaj oczywi�cie, �e ci to za�atwi�, ale teraz przyjecha�a moja ciocia z Acapulco itp. k�amstwa.)
• Szanuj� twoje pogl�dy, ale moje zdanie na ten temat jest inne. (Chyba jeste� g�upi.)
• Czuj�, �e wzbiera we mnie z�o��, kie¬dy widz� ten ba�agan w pokoju. Prosz� ci�, zr�b co� z tym! (Masz natychmiast posprz�ta� pok�j! - krzyk).
• Czeka�em na ciebie 3 godziny, to by�y najgorsze godziny w moim �yciu, tak bar¬dzo si� niepokoi�em, �e ju� nawet nie mam si�y cieszy� si�, �e jeste� ca�a i zdro¬wa. (Gdzie ty si� w��czysz tyle czasu, przez ciebie sko�cz� na zawa� serca! - krzyk).
• Przykro mi, �e mi nie wierzysz. Trud¬no mi to zrozumie� dlaczego mnie tak traktujesz. (Nie wierzysz!? To nie, daj mi �wi�ty spok�j).
• Naprawd� martwi mnie to, �e nie mo¬�emy si� dogada�. (Trzask drzwiami!!!).
• Czuj� si� zawiedziony i jest mi bardzo przykro, �e tak si� sta�o. (Nie spodziewa¬ �em si� tego po tobie, czy ty zawsze b�¬dziesz si� zachowywa� jak wzorcowy ego¬ista! - krzyk, ironia).
• Wiem, �e jeste� bardzo zaj�ty, ale potrzebuj� twojej pomocy. (Zamiast - d�¬sania si� i dawania do zrozumienia).
• Z wieloma sprawami nie mog� si� po¬godzi�, pogadajmy spokojnie. (Zamiast zrywania kontaktu).

Przyk�ady komunikat�w asertywnych oraz agresywnych i pasywnych

Reakcje pasywne
Cel: szanta� emocjonalny, wywo�anie poczucia winy, wstydu.
Obra�anie si�. Wycofanie si� z kontaktu, np. m�wienie mimo reakcji (ha�as, dzieje si� co� innego).
Komunikaty typu:
Przez ciebie umr� na serce. Zaraz p�jd� do dyrektora, nie daj� ju� sobie rady z wami.
Reakcje asertywne
Cel: zawarcie uczciwego kontraktu, traktowanie siebie i innych z szacunkiem.
Poczucie humoru. Dystans i spok�j
Komunikaty typu: Jestem dzi� zm�czona i prosz� was o zachowanie ciszy. Wydaje mi si�, �e musimy ten problem om�wi� jeszcze raz... Mi�o mi, �e mnie s�uchasz! Czy mog� skupi� Wasz� uwag�, bo robi� si� �dziebko z�a? Ta sprawa mnie troch� martwi...
Reakcje agresywne
Cel: szanta� emocjonalny, przemoc, wywo�anie poczucia zagro�enia, l�ku.
Lekcewa�enie (eksponowanie przewagi pozycji). Straszenie karami.
Komunikaty typu:
Z wami nigdy nie mo�na si� dogada�. Zawsze z wami mam problemy. Czy ty nigdy nie mo�esz si� nauczy�, �e...? ...lub oceny i osobiste wycieczki typu: bzdura, be�kot... dure�, jak zwykle jeste� beznadziejny itp

Uwaga! Osoba nie asertywna lubi s�owa: zawsze, nigdy, nikt, ka�dy, wszyscy!!!!

Wdra�aj nowe rozwi�zania! A stare -oddaj do muzeum reakcji! Przemy�l ka�¬dy ze swoich s�abszych obszar�w i zacznij kreowa� mentalne scenariusze wydarze�, w ich lepszej postaci. Tw�j umys� musi wiedzie�, jak chcesz, �eby by�o lepiej i do czego zmierzasz. Zafunduj sobie podr� w czasie i obejrzyj swoje �ycie zak�adaj�c, �e w okre�lonym obszarze Twoja asertyw¬no�� wzro�nie. Jakie obrazy pojawi� si� w scenariuszu Twojego �ycia? Jak to wp�ynie na Twoje funkcjonowanie, co si� zmieni, jak zmieni� si� relacje z innymi lud�mi, jak zmieni si� Twoje poczucie sukcesu i satysfakcji z �ycia? Mo�e warto zagra� w t� gr�?!

Zr�b co� dla siebie dobrego – wybierz asertywno�� na co dzie�.
Je�eli nic z tego nie robisz, to mo�e Twoj� misj� �yciow� jest
utrwala� swoje funkcjonowanie jako:
Kamikadze?
Sabota�ysta? (samego siebie?)
Matka-Polka? (Ojciec-Polak?)
Ofiara Oczekiwa� Innych?

JESTE� TYM, KIM MY�LISZ, �E JESTE�! JESTE� TYM, CO SAMA DLA SIEBIE WYBIERASZ!
Ma�gorzata Taraszkiewicz

Informatyka :-0

roda 12 Marzec

Sebcio_^^ napisa�:
Nie no na temat piszesz ... :/ pisz na temat bo widz� �e si� �ciagasz ze mn� o ilo�� post�w :/

�cigam si�?CHyba nie...

Zawisza WKS

roda 12 Marzec

Ja kupie ale jak jaka� kasa wp�ynie :)

Dziewczyny ?

roda 12 Marzec

Atam prze�adowany :) Mo�e nie wygl�da tak zaczepi�cie ale cu�...

roda 12 Marzec

A�a.Z r�k� na sercu obiecuj� ,�e przeczytam... :)

roda 12 Marzec

wychowawca K napisa�:
Okazuje si�, �e ka�dy kto zna adres strony mo�e sobie przeczyta� wszystko, co piszemy! Tak mia�o by�?

NIE! Tak by� nie mia�o.Mo�liwe ,�e kto� przez przypadek to zmieni� ,ju� si� za to zabra�em.
A co do �art�w...O nikim nie zapomnimy :)

Legal:)

roda 12 Marzec

Pisze tego posta nielegalnie ,na szybko wi�c nie czepia� si� o ortografi�:)
Primo.Potrzebuj� �adnej nauczycielki do :FIZYKI,CHEMII,POLSKIEGO. <<Dwa.Sk�adam kondolencje ka�dej ofiarze domowego terrotu z powodu zebrania.Niech B�g was przyjmnie do nieba :)
Trzy.Smacznych pa�aczynk�w(czy jak to tam) dziewczynki :*
4.Je�li jakakolwiek osoba ma niepotrzebn�:
-z�ot�weczke(mo�e wi�cej :P )
-pi�eczke (ka�dej wielko�ci )
Prosz� dzwoni� :0523429169

Pozdrawiam: Um�czony i zakopany Admin:D

Wtorek 11 Marzec

P�lko, nie Pulko- mo�e si� czepiam, ale tak to si� naprawd� nazywa!
Widzia�em gdzie� "ma�ysz"- wygl�da kiepsko, a podkre�la na czerwono, �e b��d- marzymy, marzymy!
Zmie�cie kolory-pleeeeease! Niekt�rzy troch� niedowidz�...
Okazuje si�, �e ka�dy kto zna adres strony mo�e sobie przeczyta� wszystko, co piszemy! Tak mia�o by�?

O wycieczkach- my�la�em, �e wszyscy b�d� si� wyrywa� na wyjazd- i si� zdziwi�em! Ale co tam...
Kawa�y planujcie, ale �eby bawi�y wszystkich- padalca do �piwora mo�na wpu�ci� ka�demu... Najpierw sprawd�cie na sobie - czy �mieszne. Dziewczyny maj� poczucie humoru jakby inne od ch�opak�w. Bawmy si� wszyscy, nie zapominajcie o mnie!

Czwartek 6 Marzec

DOSTRZEGANIE I OSI�GANIE CEL�W

Okre�lanie i osi�ganie ce¬l�w �yciowych oraz zawo¬dowych mo�na realizo¬wa� spontanicznie b�d� na spos�b przemy�lany. W obecnej dobie przyspieszenia infor¬macyjnego na skal� globaln� pojawia si� konieczno�� szybkiego refleksu w precy¬zyjnym okre�leniu podejmowanych de¬cyzji odno�nie bliskich i dalekich pla¬n�w. Posiadanie przy sobie podr�cznej „�ci�gawki" - gromadz�cej sekrety i po¬rz�dkuj�cej problematyk� - poznawczej i my�lowej aktywno�ci, skoncentrowanej na wyb�r atrakcyjnych dla nas cel�w wraz z zestawem strategii ich osi�gania, mo�e podobnie, jak obecnie posiadanie telefonu osobistego po��czonego z sie¬ci� Internetu, umo�liwi� efektywniejsze dzia�anie na co dzie�.
Og�lnie przyjmuje si�, �e je�li nie posiadamy jakich� cel�w, to albo bez¬wolnie p�yniemy z pr�dem, albo popa¬damy w zast�j, albo te� pod��amy za ka�d� nadarzaj�c� si� pokus�. Najcz�¬ciej w trakcie zastanawiania si� nad obraniem cel�w pojawia si� refleksja o pragnieniu szcz�cia jako najog�l¬niejszym przedmiocie wszystkich po¬trzeb, pragnie�, aspiracji. Cel jest w �y¬ciu tym, co nadaje ka�demu ludzkiemu dzia�aniu jego w�a�ciw� cech�, jego cha¬rakterystyczny kierunek i warto��. Mo¬�e jednak kto� spyta� - co to jest szcz�¬cie i problem si� zgo�a filozoficznie komplikuje. Zamknijmy wi�c ten w�tek fragmentem z „Historii filozofii po g�ralsku", gdzie ks. Tischner pisze: ...g�ralski Arystote, wywodzi� dalej: Sce�cie to jest ludz¬ko rzec. To jest ludzkie dobro. To musi w deku by�, jak skarb ukryty. Jak jaki talynt. I musi to mie� kozdy - i tyn, co orze, i tyn co rze�bi, i tyn, co spiywo, i tyn, co buduje, i tyn, co poluje, i ociec, i matka, i syn, i c�rka. A z drugiej strony patrz�cy, oni nie musom to w sobie wykry�. Musom se to u�wiadomi�, co to jest?...

Rodzaje cel�w - przegl�d elementarny

Cele niejasne. Mie� niejasne cele to najgorsza sytuacja w obieraniu cel�w. W praktyce, posiadanie niejasnych cel�w uniemo�liwia dzia�anie i wszelki post�p.

Cele alternatywne. Uwa�a si�, �e wiele m�odych kobiet potrafi kocha� dw�ch m�czyzn r�wnocze�nie, co (jak twier¬dz�) przypisywane jest ich niezdecydo¬waniu wobec zniewalaj�cego uroku oby¬dwu partner�w. Mo�e to r�wnie� wyni¬ka� z prostej ch�ci zabezpieczenia si� „na wszelki wypadek" . Je�li bowiem nie wiesz na pewno, co si� stanie, dobrze jest pozostawi� sobie wyb�r.

Cele kr�tko— i d�ugoterminowe. Cel kr�tkoterminowy mo�e sugerowa�, �e
jest krokiem na drodze do celu d�ugo¬terminowego. Prawid�owo�� taka mo�e odnosi� si� do spraw zasadniczych, ale nie musi tak by� w odniesieniu do szczeg��w.

Cele sprzeczne. Cel ten jest mo�liwy do ustalenia w wyniku procedury wska¬zuj�cej, �e istniej� dwa sprzeczne cele, daj�ce si� rozpozna� poprzez dostrze¬�enie, �e osi�gaj�c jeden musimy si� oddali� od drugiego. Sprzeczne cele s� samoobalaj�ce, poniewa� zbli�anie si� do jednego, oznacza odchodzenie od drugiego.

Cele stoj�ce z ty�u. Cz�sto uwa�amy cele za przys�owiowe marchewki, stano¬wi�ce bodziec do dzia�ania. Uznajemy je za miejsca przeznaczenia, do kt�rych mamy dotrze�. W obydwu przypadkach cel znajduje si� przed nami. Ale je�li usi�dziesz na pinezce i podskoczysz z tego powodu, to Tw�j cel znajduje si� z ty�u. Innymi s�owy, celem b�dzie ucie¬czka z niewygodnej sytuacji, a nie osi�g¬ni�cie konkretnego miejsca przezna¬czenia.
Cele po�rednie. Cele po�rednie mog� by� albo rzeczywistymi, pe�noprawnymi celami, albo pseudo-celami, je�li stano¬wi� przystanki na drodze wiod�cej do g��wnego celu. Zalet� prawdziwego ce¬lu po�redniego jest to, �e na pewien czas staje si� on celem samym w sobie.
Droga do celu po�redniego mo�e by� ca�kiem inna ni� droga prowadz�ca do celu ko�cowego. Uwa�a si�, �e cele po�rednie powinny by� celami samymi w sobie - o ile r�wnie� stanowi� dobry punkt wyj�cia do nast�pnego etapu.

Cel ruchomy. Co si� dzieje, kiedy cel si� zmienia? Ci�g�e przesuwanie si� celu ogromnie utrudnia �ycie i skazuje na b��dzenie po omacku. Trudno jest stwie¬rdzi�, kiedy potrzebna jest radykalna zmiana. Niewielkie korekty nie na wiele si� zdadz�. Wa�ne jest to, by u�wiadomi� sobie, �e to nie cele si� zmieniaj� - zmie¬nia si� rzeczywisto��, a cele trzeba tak modyfikowa�, by do niej pasowa�y.

Procedury intelektualne wspomagaj�ce osi�ganie obranych cel�w
Ju� na wst�pie nale�y przypomnie�, �e technik� intelektualn�, dzi�ki kt�rej nasza uwaga poznawcza i refleksja efek¬tywnie koncentruje si� na problemie, jest po prostu zadawanie „celnych" py¬ta�! One bowiem, w spos�b w�a�ciwy dla sterowania uwag� my�low�, kieruj� nasz umys� na problem b�d�cy b�d� maj�cy sta� si� przedmiotem naszego szczeg�lnego zainteresowania.
Trzy kroki „sesji my�lowej" z za¬stosowaniem procedury C-R-W, czyli:
koncentracja uwagi my�lowej na C — CE¬LU,
koncentracja uwagi poznawczej na R — Rozpoznaniu sytuacji,
koncentracja uwagi na rezultatach przemy�le�, W— Wy¬ci�ganie wniosk�w.

Krok pierwszy - identyfikowanie celu. Kreator referowanego tu podej�cia E. de Bono przez pierwszy etap okre�lony jako cel rozumie konkretny, precyzyjnie okre¬�lony temat my�lenia, zagadnienie szcze¬g�owe, na kt�rym my�lenie si� koncent¬ruje. Pomocne pytania na tym etapie mog� brzmie� nast�puj�co:
• Jaki jest cel namys�u?
• Co spodziewamy si� uzyska� w re¬zultacie tej pracy my�lowej?
• Po co zabieramy si� do my�lenia?
• A szczeg�lny nacisk k�adziemy na pytanie: dlaczego w og�le zabieramy si� do my�lenia?

Krok drugi - rozpoznawanie sytua¬cji. W tej fazie „otwieramy mo�liwo�ci". M�wi�c obrazowo, rozgl�damy si� po terenie, uszczeg�owiamy map�, robi¬my zwiad, rozpoznanie obmy�lanego zagadnienia. T� cz�� pracy my�lowej realizujemy z nastawieniem pozytyw¬nym i pozwalamy sobie na dowolno��. W tym stadium nie pr�bujemy ocenia�, os�dza�, szuka� od razu najlepszych pomys��w. Zbieramy dane i informacje oraz koncepcje. Liczy si� przede wszyst¬kim obfito��.

Krok trzeci - wyci�ganie wniosk�w. W fazie pracy nad okre�leniem mo�liwo¬�ci osi�gania obranych cel�w, staramy si� przeprowadza� selekcj� informacji i uporz�dkowa� to, co uzyskali�my w po¬przednim kroku. Pr�bujemy wyci�ga� ostateczne wnioski. Staramy si� o rezul¬tat. Mo�e to by� wyb�r celu, rozwi�zanie problemu, nowy pomys�, ocena czy opi¬nia. W oparciu o to mo�emy planowa�, projektowa�, os�dza�. Pami�tajmy jed¬nak, �e rezultat ma by� naprawd� wyni¬kiem, a nie jedynie jakim� podsumowa¬niem przebiegu naszego my�lenia. Re¬asumuj�c, prosta procedura C-R-W wy¬maga od nas wykonania kolejno trzech polece�: skup si�, zr�b rozeznanie sytuacji, wyci�gaj wnioski!

Oczywist� spraw� jest to, �e �wicze¬nie czyni mistrza. Stosuj�c zatem w sytu¬acjach tego wymagaj�cych procedur� C-R-W mo�emy pom�c sobie w efek¬tywnym opracowaniu zagadnienia. Je¬�eli kto� nie wierzy w skuteczno�� tej zasady post�powania intelektualnego, to przypomni sobie jak efektywne jest jedno z narz�dzi my�lowych, kt�re na pewno ka�dy wyni�s� ze szko�y, miano¬wicie procedura W-R-Z. Odszyfrowana przedstawia si� jako standardowe trzy kroki zalecane podczas wypowiadania si� ustnego oraz formu�owania my�li na pi�mie w kolejno�ci:
WST�P - ROZ¬WINI�CIE - ZAKO�CZENIE.
Nie za¬stanawiamy si� za ka�dym razem, jak u�o�y� wypowied�, bowiem ju� wiemy nawykowo, �e nale�y poprzedzi� j� wst�pem, nast�pnie rozwin�� my�l, a podsumowaniem zako�czy�. Istnieje r�wnie� rozbudowana wersja, kt�ra opiera si� na pi�ciu krokach koncent¬ruj�cych uwag� naszego umys�u nad celowo�ci� naszego post�powania.
Pi�� krok�w og�lnego u�ytku zwa¬nych C-I-M-D-O:
C -Cel,
I - Infor¬macja,
M - Mo�liwo�ci,
D - Decyzja,
O - Operacja.
C - cel.

Dobrze charakteryzuje ow� strategi� celowego dzia�ania seria stan¬dardowych pyta�, kt�re nale�y sobie bezwzgl�dnie postawi� odno�nie kroku pierwszego: Dok�d idziemy?; Jaki jest nasz cel?; Ku czemu d��ymy?; Co chcemy osi�g¬n��"?; Na czym si� koncentrujemy ? Jest to zasadniczy etap okre�lenia przedmiotu naszego namys�u, sprecyzowania prob¬lemu i ustalenia jego celowo�ci. Nie wystarczy mglisty zarys kierunku d��e¬nia. Musimy go precyzyjnie sformu�o¬wa�. Nie �pieszmy si� w tym pierwszym etapie. Musimy go zako�czy� jasn�, kla¬rown� konstatacj�.
Na przyk�ad:
C- Celem naszego namys�u b�dzie uzyskanie porozumie¬nia w sprawie udzia�u wszystkich cz�onk�w rodziny w pracach domowych. Mamy zamiar doprowadzi� do jasnego podzia�u obowi�zk�w domowych mi�dzy wszystkich domownik�w.
I - informacja. Krok drugi koncent¬ruj�cy uwag� poznawcz� na gromadze¬niu wszelkiej informacji oznacza nie tylko informacj�, ale tak�e nasze do¬�wiadczenie i inne jeszcze sk�adniki, kt�re s� potrzebne, �eby zabra� si� do my�lenia. Chodzi tu przede wszystkim o przyjrzenie si� sytuacji. Przeprowa¬dzamy rozpoznanie stawiaj�c sobie se¬ri� pyta�: Co my tu widzimy?; Jaka jest scena wydarze� f; Jakie informacje, posiada¬my ?; Jakie czynniki trzeba uwzgl�dni� w roz¬wa�aniach"? Etap ten ma zaowocowa� zgromadzeniem wszelkich informacji, kt�re s� niezb�dne - albo przynajmniej dok�adnym okre�leniem, czego musimy si� dowiedzie�. Sporz�dzamy szczeg�o¬w� map� poznawcz� sytuacji. Opraco¬wujemy dok�adn� list� czynnik�w do uwzgl�dnienia, rozpoznajemy kon¬tekst, orientujemy si�, kogo musimy bra� pod uwag�. Stawiamy serie pyta�: Kogo to b�dzie dotyczy�o?; W�r�d jakich ludzi b�dziemy realizowa� nasze pomys�y: przyjaznych czy uprzedzonych ?; Jakie i czyje interesy musimy wzi�� pod uwag�?; Jakie mamy uprawnienia, kompetencje Ud. ?; Na jakim terenie to ma si� odby�? Dzia�amy jak kartograf - odkrywca nowych l�d�w, kt�ry rysuje map�.
M - mo�liwo�ci. Krok trzeci, po�wi�¬cony mo�liwo�ciom, ka�e nam jednak zmierza� ku zaw�eniu i pewnemu ogra¬niczeniu. Bowiem z ca�ej dost�pnej infor¬macji musimy utworzy� zestaw jedynie kilku mo�liwo�ci do wyboru. Jakie mamy alternatywy? Na tym etapie jest w�a�ciwe miejsce dla wyszukiwania: propozycji, su¬gestii, mo�liwo�ci, hipotez, fantazji, inno¬wacji, spekulacji. W tym stadium nie po¬winni�my robi� selekcji mo�liwo�ci proponowanych cel�w, powinni�my przed¬stawia� je wszystkie. Mo�na natomiast je uszeregowa�, daj�c na pocz�tek najbar¬dziej prawdopodobne czy korzystne.
D - decyzja. Krok czwarty obliguje nas do podj�cia decyzji. Teraz musimy ju� wybra� spo�r�d mo�liwo�ci przed¬stawionych w poprzednim kroku. Musi¬my oceni� owe mo�liwo�ci i wybra� tylko jedn�. A wi�c co wybieramy? Symulacyjnie por�wnujemy i weryfikujemy mo�¬liwo�ci. Musimy wybra� jeden kierunek dzia�ania, jedno wyja�nienie, jeden cel g��wny. Kierujemy si� naszymi prioryte¬tami. Sprawdzamy, jak nowo przedsta¬wione cele maj� si� do naszych dotych¬czasowych warto�ci i priorytet�w oraz do cel�w ustalonych wcze�niej. Zadajemy sobie pytania: Co si� stanie, je�eli wybierze¬my t� mo�liwo��?; Jakie, b�d� zyski i korzy�ci ?; Czy to si� zgadza z nasz� wiedz� i do�wiad¬czeniem?; jakie to sprowadzi niebezpiecze�st¬wa albo jakie spowoduje problemy ? Tu r�w¬nie� dokonujemy modyfikacji w naszych propozycjach, �eby usun�� usterki. Re¬asumuj�c - na wej�ciu do tego etapu mamy szereg mo�liwych cel�w, na wy¬j�ciu pozostaje nam jeden: dokonujemy wyboru, podejmujemy decyzj�.
O - operacja. Jest to etap czynu, etap realizacji decyzji. Tu trzeba opera¬tywno�ci. Realizujemy nasz zamys� ob¬ranego celu. Definiujemy kroki, okre�¬lamy, jak b�dziemy zdobywa� brakuj�ce dane. Stawiamy serie pyta�: jaki mamy plan dzia�ania?; Jak to obrane przedsi�¬wzi�cie wprowadzi� w �ycie ?; Jakie musimy podj�� praktyczne, kroki ?; Jak uruchomimy te akcj� ?; Jak b�dziemy nadzorowa� post�py ? Pytanie r�wnie zasadne w tym etapie: Jaki mamy plan na wypadek niepowodze¬nia, jak� mamy drog� odwrotu?
Nieco zm�czeni lektur�, oczywi�cie Ci, kt�rzy przez ni� przebrn�li, stawiaj� sobie dla relaksu pytanie: Osobistym moim celem jest? .................................. /

Wtorek 4 Marzec

Dzi�ki :D

Wtorek 4 Marzec

Prosz� o to link : http://quo-vadis.klp.pl/a-7054.html#dalej

Wtorek 4 Marzec

Ok, Dzi�ki :->

----------------
"Gdy noc zapada i jest juz ciemno czuje tw� obecno��"
________________________________________________________________

Wtorek 4 Marzec

ja poszukam streszczenia Quo Vadis i podam link